نظریه بهداشت
اگرچه دوری گزیدن از آلودگی و میکروب ها می تواند از انتشار بیماری و عفونت جلوگیری کند، برخی نظریه ها تغییر سبک زندگی به صورت عاری از میکروب را عامل افزایش بیماری های آلرژیک و خود ایمنی میدانند.
با همگانی شدن واکسیناسیون، دیگر سیستم ایمنی نیاز ندارد بر علیه بیماری های تهدید کننده حیات همانند فلج اطفال و سرخک مقابله کند و با توجه به وجود آنتی بیوتیک ها مبارزه با عفونت ها نیز آسان تر شده است.
از سوی دیگر در خانه ها نیز نحوه تهویه و نظافت به گونه ای است که به جای عوامل عفونی، آلرژن ها یا مواد حساسیت زا افزایش یافته اند.
در این خانه های پاکیزه، خانواده های کوچکتری زندگی می کنند و تعداد کمتر اعضای خانواده نیز خطر ابتلا به عفونت ها را کاهش می دهد.
بنابراین شاید سیستم ایمنی دیگر به اندازه قبل درگیر مبارزه با عوامل عفونی نیست بنابراین به عوامل بیگانه اما بی ضرر یا حتی خودی واکنش می دهد.
در نظریه بهداشت پیشنهاد می شود که در محیط های فوق پاکیزه، سیستم ایمنی کودکان بلوغ کافی نمی یابد و به دلیل نداشتن چالش های محیطی کافی در مواجهه های بعدی با ویروس ها، باکتری ها، قارچ ها و انگل ها و یا محرک های محیطی همانند گرده گیاهان، موی حیوانات یا اسپور قارچ ها به نحو صمیمی عمل نمی کند.
ریشه نظریه بهداشت در مطالعات اولیه حیوانی در حیوانات آزمایشگاهی است که در محیط های عاری از میکروب نگهداری شده اند و در مواجهه با عفونت ها، امکان از بین بردن عفونت را نداشته اند و همچنین به بیماری های آلرژیک و خود ایمن نیز حساس تر بوده اند. بنابراین به نظر می رسد که تاخیر در مواجهه با عفونت ها و عوامل بیماری زا باعث ضعیف تر شدن سیستم ایمنی برای از بین بردن التهاب می شود.
مطالعات اپیدمیولوژیک و به خصوص مطالعات روی مهاجران نیز نشان می دهند که بیماری های آلرژیک و خود ایمن در جمعیت های با سطح اقتصادی بالاتر بیشتر دیده می شود و این خود شاهدی بر نظریه بهداشت است.
همانند بسیاری از نظریه ها، این نظریه نیز پیچیدگی های خاص خود را دارد و پژوهش در مورد آن به دلیل مسائل اخلاقی به راحتی انجام پذیر نیست.
این نظریه هنوز به صورت فرضیه است و اثبات آن هنوز به شواهد و دلایل بیشتری نیاز دارد.
توصیه ها:
- قطعا واکسیناسیون، درمان آنتی بیوتیکی دوری از عفونت و پاکیزگی از عوامل مهم در نگهداری از کودکان هستند. در رعایت آن ها شک نکنید.
- اصول اولیه پاکیزگی همیشه رعایت شوند اما از شستن بیش از حد استریل کردن غیر منطقی دوری کینم.
- ضمن اینکه بد نیست به کودکان اجازه دهیم کودکی کنند و در فضای بیرون از خانه بازی کنند مراقب سلامت آن ها باشیم.
- کودکان را از دیگر کودکان دور کنیم و به آن ها اجازه دهیم با کودکان دیگر بازی کنند.
- دقت کنیم که مواجهه کودکان با دود سیگار، آلودگی هوا و مواد محرک محیطی در هر صورت با افزایش خطر ابتلا به آسم و آلرژی و بیماری های سیستم ایمنی همراه است و تا جای ممکن آن ها را از این عوامل مصون نگه داریم.
- استفاده از فرآورده های حاوی مواد پروبیوتیک در برخی مطالعات در پیشگیری از بروزآلرژی ها مفید نشان داده شده اند. این فرآورده ها با تامین باکتری های مفید در روده باعث تنظیم سیستم ایمنی می شوند.
- تعادل در زندگی، پاکیزگی و سبک زندگی شاید بهترین راهبرد دوری از بیماری ها می باشد.